สายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลางระยะยาว: Port-A, Hickman และ PICC
ทางเลือกลดการแทงเข็มซ้ำ ๆ สำหรับผู้ที่ต้องรับยาทางหลอดเลือด เคมีบำบัด หรืออาหารทางหลอดเลือดเป็นเวลานาน
ทางเลือกลดการแทงเข็มซ้ำ ๆ สำหรับผู้ที่ต้องรับยาทางหลอดเลือด เคมีบำบัด หรืออาหารทางหลอดเลือดเป็นเวลานาน
สายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลางคือท่อเล็กและนุ่ม ปลายสายอยู่ในหลอดเลือดดำใหญ่ใกล้หัวใจ สำหรับผู้ป่วยที่ต้องรับการรักษาทางหลอดเลือดดำซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ช่วยลดการแทงเข็มหาเส้นที่แขนครั้งแล้วครั้งเล่า และทำให้ยาที่ระคายเคืองเข้าสู่หลอดเลือดใหญ่ที่เลือดไหลมาก ลดความเสียหายต่อหลอดเลือดเล็ก
PICC (สายสวนหลอดเลือดดำส่วนกลางที่ใส่ทางหลอดเลือดส่วนปลาย) ใส่ภายใต้ยาชาเฉพาะที่ โดยใช้อัลตราซาวด์นำทาง สอดผ่านหลอดเลือดดำที่ต้นแขนไปจนถึงหลอดเลือดดำใหญ่ใกล้หัวใจ ไม่ต้องดมยาสลบ แผลเล็ก มีสายส่วนสั้น ๆ อยู่นอกแขนและปิดด้วยแผ่นปิด เหมาะกับการรักษาหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน
สาย Hickman มักใส่ผ่านหลอดเลือดดำที่คอหรือใต้กระดูกไหปลาร้า แล้วลอดใต้ผิวหนังมาออกที่หน้าอก บนสายมีปลอกเล็ก ๆ ที่จะยึดติดกับเนื้อเยื่อใต้ผิว ช่วยยึดสายและลดความเสี่ยงติดเชื้อ อาจมีหนึ่งหรือหลายช่อง ให้ยาหลายชนิดพร้อมกันได้ เหมาะกับการรักษาระยะยาวที่ต้องให้สารน้ำมาก เช่น ปลูกถ่ายไขกระดูกหรือให้อาหารทางหลอดเลือดดำระยะยาว
Port-A (พอร์ตให้ยาแบบฝังใต้ผิวหนัง) คือการฝังตัวพอร์ตขนาดประมาณเหรียญไว้ใต้ผิวหนังที่หน้าอก ต่อกับสายที่ใส่ในหลอดเลือดดำที่คอหรือใต้ไหปลาร้า ทั้งชุดอยู่ใต้ผิวหนัง เมื่อต้องให้ยา บุคลากรทางการแพทย์จะใช้เข็มชนิดพิเศษแทงผ่านผิวหนังเข้าพอร์ต เมื่อไม่ใช้งานไม่มีสายอยู่นอกตัว อาบน้ำและว่ายน้ำได้ตามปกติ ใส่ภายใต้ยาชาเฉพาะที่ แผลเล็ก เหมาะกับการรักษาหลายเดือนถึงหลายปี เช่น เคมีบำบัดระยะยาว ช่วงที่ไม่ได้ใช้ต้องกลับมาล้างพอร์ตเป็นระยะ และเมื่อจบการรักษาสามารถผ่าตัดเล็กเพื่อนำออกได้
| Port-A | PICC | Hickman | |
|---|---|---|---|
| ตำแหน่งที่ใส่ | ใต้ผิวหนังหน้าอก สายเข้าหลอดเลือดดำที่คอหรือใต้ไหปลาร้า | หลอดเลือดดำที่ต้นแขน | หลอดเลือดดำที่คอหรือใต้ไหปลาร้า ออกที่หน้าอก |
| การระงับความรู้สึก | ยาชาเฉพาะที่ | ยาชาเฉพาะที่ | ส่วนใหญ่ยาชาเฉพาะที่ ปรับตามความเหมาะสม |
| ระยะเวลาที่เหมาะ | หลายเดือนถึงหลายปี | หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน | หลายเดือนขึ้นไป |
| ส่วนที่อยู่นอกตัว | ไม่มี ใช้เข็มพิเศษแทงเมื่อให้ยา | แขน | หน้าอก |
| ชีวิตประจำวัน | เมื่อไม่ใช้งานอาบน้ำ ว่ายน้ำได้ปกติ ต้องกลับมาล้างพอร์ตเป็นระยะ | แขนข้างนั้นไม่ควรยกของหนักหรือวัดความดัน | รักษาจุดที่สายออกบริเวณหน้าอกให้สะอาดและแห้ง |
ชนิดที่เหมาะสมขึ้นกับประเภทและระยะเวลาของการรักษา สภาพหลอดเลือด และการใช้ชีวิต โดยแพทย์เจ้าของไข้และทีมศัลยกรรมหัวใจและหลอดเลือดจะประเมินร่วมกัน